walden-pond



مایت ها خیلی کوچک هستند، طولشان 0.5 تا 2 میلی متر است، هزاران گونه دارند که خیلی هایشان در روی حیوانات زندگی می کنند. همانند کنه ها، 8 پا دارند و بدنشان بخش بندی نداشته یا بخش بندی کم دارند. در اغلب گونه ها، مراحل تخم، لارو، نمف و بلوغ را طی می کنند. نارس ها شبیه بالغ ها هستند که فقط اندازه کوچکتر دارند.


بعضی از مایت ها حاملین مهم بیماری های ریکتزیایی از قبیل تب تیفوس ایجاد شده توسط ریکتزیا تسوتسوگاموشی(تیفوس مالشی) و بیماری های شدید ویروسی می باشند. مایت ها می توانند ناراحتی های ناشی از گزش جدی را در انسان و حیوان ایجاد نمایند. خیلی از مردم واکنش های آلرژیک نسبت به مایت ها یا گزش هایشان نشان می دهند. مایت های ویژه سبب بیماری جرب یا گال می گردند.
مایت های عمده آفت به قرار زیر هستند:
مایت های گزنده( حامل تیفوس مالشی)
مایت های جرب یا گال
مایت های غبار خانه
مایت های گزنده
گونه های فراوانی از مایت ها انگل پستانداران و پرندگان هستند و گاهگاهی به انسان ها حمله می کنند. گزش آن ها می تواند سبب التهاب و سوزش پوست شود. یک گروه به نام مایت های ترامبیکولید در آسیا و اقیانوس آرام تب تیفوس را از طریق ریکتزیا تسوتسو گاموشی انتقال می دهند. فقط مایت های ترامبیکولید در اینجا تشریح شده اند. بیولوژی و چرخه زندگی دیگر مایت های گزنده مشابه می باشد.
بیولوژی
مایت های بالغ ترامبیکولید حدود یک تا دو میلیمتر طول دارند، قرمز روشن یا قهوه ای مایل به قرمز هستند و ظاهر نرم و مخملی دارند. نمف، مشابه و کوچکتر است. لارو که شیگر هم نام دارد، خیلی کوچک است و فقط 0.15 تا 0.3 میلیمتر طول دارد(تصویر شماره 1)
JARABI1

تصویر شماره 1- مایت گزنده( گونه ترومبیکولا)
نه بالغین و نه نمف ها حیوانات و انسان را نمی گزند. آن ها در خاک زندگی کرده و از مایت های دیگر، حشرات کوچکتر و تخمشان تغذیه می کنند. هرچند، لارو از بافت های پوست تغذیه می کند.
بعد از بیرون آمدن از تخم، روی چمن ها یا رستنی های کم ارتفاع یا برگریزه ها می خزند و منتظر حیوان یا انسان میزبان می مانند. آن ها به پوست خزنده ها، پرنده ها، پستانداران و انسان هایی که قدم می زنند یا در سکونتگاههای خود استراحت می کنند می چسبند. در انسان ها، آن ها جاهایی که پوست به لباس محکم می چسبد را جستجو می کنند. کمر و مچ پا از عمومی ترین جاهایی هستند که مورد حمله واقع می شوند.
لارو، وابسته به گونه، بین دو روز تا یکماه چسبیده به پوست میزبان باقی می ماند. سپس آن ها به زمین افتاده و وارد خاک می شوند تا مراحل بی ضرر نمفی و بلوغ را طی کنند.
توزیع
مایت ها، به خاطر نیازمندی های ویژه شان، در حوزه های کوچک توزیع خیلی منقطعی دارند. برای بقا و رشد و نمو، نمف ها و بالغین نیاز به شرایط ویژه خاک دارند، در حالی که لاروها نیاز به حیوانات میزبان از قبیل جوندگان وحشی، جوندگان کوچک دیگر و پرندگان دارند. سکونتگاههای مناسب در مناطق چمنی، مناطق بوته زار، جنگل ها، برنجکاری های متروک، جنگل های از میان رفته یافت می شوند. مایت ها همچنین در پارک ها، باغ ها، باغچه ها، مناطق مرطوب در طول انهار و دریاچه ها یافت می شوند.
لاروها در برگ ها یا ساقه های خشک علف ها منتظر می مانند تا انسان یا حیوانی عبور کند. مردم معمولا بعد از قدم زدن یا ایستادن در جاهای دارای مایت، مبتلا می گردند. در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری، بوته های بامبو دارای جذابیت زیادی برای مایت ها هستند.
اهمیت بهداشت عمومی
آزار
گزش ها می توانند سبب التهاب، خارش و سوزش جدی پوست شوند(خارش مالشی) آن ها معمولا در پاها اتفاق می افتند. در محل خارش، پوست تا اندازه ای متورم شده و قرمز می گردد. نقطه قرمز مرکزی دلالت بر موقعیت شیگر می کند. از آنجا که شیگرها با چشم غیر مسلح دیده نمی شوند، اغلب مردم تا ایجاد گزش، متوجه حضور ان ها نیستند.
تیفوس مالشی
مایت های گزنده می توانند تعدادی از بیماری های ریکتزیایی و ویروسی را به انسان منتقل کنند اما در اینجا فقط مهمترینشان، تیفوس مالشی، در اینجا معرفی می گردد. این بیماری توسط ریکتزیا تسوتسو گاموشی منتقل شده و سبب تب حاد، سردرد شدید و آماس غدد لنفاوی می گردد.
قبل از آغاز حمله تب، در مکان چسبیدن مایت عفونی، توسط یک دلمه که عموما توسعه می یابد یک زخم پوستی اولیه شامل یک جراحت مدور و دارای محیط تیز پوشیده می شود. وابسته به تعدادی از عوامل، نرخ مرگ و میر بین 1 تا 60 درصد می باشد.
توزیع و انتقال
تیفوس مالشی اغلب در نواحی کم ارتفاع روستایی آسیا و استرالیا دیده می شود( تصویر شماره 2)

JARABI2

تصویر شماره 2- نواحی جنوب شرقی آسیا و غرب اقیانوس آرام که تیفوس مالشی دیده می شود.
این بیماری در طی جنگ جهانی دوم در میان سربازان بسیار شایع بود. بیماری، اغلب در مردمی که در نواحی آلوده به مایت مالشی، زمین های با رشد بیش از حد، جنگل های جنگل زدایی شده، مناطق مجددا جنگل کاری شده، مساکن جدید و نواحی صحرایی به تازگی آبیاری شده کار کرده یا به آنجاها سفر می کنند، دیده می شود.
معالجه، پیشگیری و کنترل
افراد آلوده می توانند با تتراسایکلین یا مشتقات آن بهبودی حاصل کنند. پیشگیری با امتناع از تماس با مایت صورت می گیرد. شیگرها می توانند توسط اسپری حشره کش های خانگی در نواحی جنگلی یا بوته زارها کنترل گردند، هر چند این روش بسیار گران و پرهزینه است.
رویه های کنترل
پیشگیری از گزش
گزش ها می توانند با اجتناب از مناطق آلوده و اعمال دورکننده ها به پوست و لباس مورد پیشگیری قرار گیرند. جاهای باز البسه می توانند توسط دست یا اسپری مورد عمل قرار گیرند. یک باند یک تا سه سانتیمتری معمولا کافی است. بنزیل بنزوات، دی متیل فتالات، دیت، دی متیل کاربامات و اتیل هگزاندیول دور کننده های موثری هستند. تحت شرایط در معرض قرار گیری مداوم، بهترین حفاظت توسط البسه اشباع شده و تا کردن شلوار داخل جوراب صورت می گیرد. جایی که رستنی ها کوتاهند، کافی است جوراب ها و کف پاهای شلوار مورد عمل قرار گیرند. پوشش ها می توانند با یک یا ترکیبی از دور کننده های بالا یا حشره کش پیرتروئید مورد عمل قرار گیرند و حفاظت طولانی مدت تری را، حتی بعد از یک یا دو بار شستشو، بوجود آورند. نشان داده شده است که دیت و دی متیل فتالات موثرترین ترکیبات دور کننده در برابر برخی گونه های مایت هستند.
حذف رستنی ها
به دلیل توزیع ناهمگون جمعیت مایت ها، کنترل آن ها توسط کشتن در سکونتگاه ها خیلی سخت است. اگر ممکن باشد، شناسایی قطعاتی که سکونتگاه های بسیاری از لاروهای مایت ها هستند باید صورت گیرد(جزایر مایت ها) حذف آن ها با بریدن و سوزاندن و در نهایت خراشیدن یا شخم زدن خاک بالایی دارای مزیت هایی است. زدودن چمن ها و علف های اینجور جاها هم کمک کننده است. چنین رویه هایی برای حومه مکان های کمپ و خانه سازی هم توصیه شده است.
اسپری باقیمانده رستنی ها
جایی که حذف رستنی ها ممکن نیست، جزایر مایت می توانند با حشره کش ها اسپری گردند. اسپری رستنی های تا ارتفاع 20 سانتیمتر در اطراف خانه، بیمارستان و کمپ در اروپا و در برابر مایت های علف، موثر بوده است. حشره کش ها می توانند بصورت مه و با تجهیزات اسپری حجم فوق العاده کم اعمال شوند. برخی از ترکیبات مناسب عبارتند از: دیازینون، فنتیون، مالاتیون، پروپوکسور و پرمترین.
مایت جرب
مایت جرب، اسکارپت اسکابی، سبب خارش پوست شده و بیماری جرب را ایجاد می کند. هجوم جرب گسترش جهانی دارد.
بیولوژی
مایت ها بین 0.2 و 0.4 میلیمتر طول داشته و با چشم غیر مسلح کمابیش غیر قابل رویت هستند.(تصویر شماره 3)

JARABI3

تصویر شماره 3- مایت مالشی- با طول 0.2 تا 0.4 میلی متر، به سختی با چشم غیر مسلح دیده می شود.
از لحاظ عملی، کل چرخه زندگی در داخل و روی پوست سپری می شود. به منظور تغذیه و تخم گذاری، مایت های بارور شده تونل های پر پیچ و خمی را در سطح پوست ایجاد می کنند. تونل ها تا 1 تا 5 میلیمتر در روز حفاری شده و می توانند بصورت خطوط مارپیچی خیلی کوچکی که از چند میلیمتر تا چند سانتیمتر طول دارند دیده شوند.
تبدیل تخم به بالغ ممکن است دو هفته ای انجام شود. ماده ها ممکن است یکی دو ماه روی انسان ها بمانند. دور از بدن انسان، آن ها مدت زندگی بیش از چند روز ندارند.
مایت های جرب عموما در جاهایی که پوست نازک و چروک خورده است، مثل بین انگشتان، خم آرنج و زانو، آلت تناسلی، پستان ها و استخوان کتف و جوانب دست ها و پاها پیدا می شوند.(تصویر 4) در نوجوانان آن ها را در صورت و دیگر نواحی هم می توان دید.

JARABI4
تصویر شماره 4
اهمیت بهداشت عمومی
انتقال
جرب ها معمولا با تماس نزدیک شخصی، بصورتی که افراد کنار هم بخوابند یا با هم رابطه جنسی داشته باشند، انتقال پیدا می کنند. توزیع اساسا در داخل خانواده صورت می گیرد و اگر یک عضو خانواده دارای بیماری شود، احتمال اینکه همه اعضای خانواده بیمار شوند فراوان است. غیر محتمل است که مایت ها از طریق رختخوابی که توسط یک فرد آلوده مورد استفاده قرار گرفته به فردی دیگر که از همان رختخواب استفاده می کند منتقل شوند، ولی انتقال از طریق لباس زیر امکان پذیر است.
توزیع
در تمامی سنین و گروههای اجتماعی مردم سراسر دنیا، جرب ها را می توان مشاهده کرد. در برخی کشورهای در حال توسعه، تا یک چهارم جمعیت مبتلا می شوند. بیشترین شیوع در نوجوانان دیده می شود. شیوع به طور مکرر در جاهایی که مردم تحت ازدحام زیاد، شرایط غیر بهداشتی(کمپ های پناهندگی)، مناطق دارای بهداشت ضعیف(زندان ها و مراکز درمانی با نگهداری ضعیف) زندگی می کنند دیده می شود.
نشانه ها
ابتدا یک اثر قرمز، کوچک و تا اندازه ای مرتفع که به شدت می خارد ظاهر می گردد. پیرو این موضوع، تشکیل و پارگی کورک و تاول های ریز در سطح پوست صورت می گیرد. خراشیدگی سبب خونریزی شده و گسترش عفونت را باعث می گردد. خراشیدگی مداوم و شدید، اغلب، عفونت ثانویه را ایجاد می کند و به دمل، تاول چرکی و اگزما می انجامد.
یک راش عمومی جرب می تواند در جاهایی از بدن دیده شود که در معرض هجوم جرب قرار نگرفته است. این امر اساسا در کفل ها، اطراف کمر و روی شانه ها اتفاق افتاده و یک واکنش آلرژی می باشد.
در اشخاص جدیدا آلوده شده، خارش و راش تا حدود 4 تا 6 هفته بعد از هجوم به وقوع نمی پیوندد، ولی در اشخاصی با آلودگی قبلی، راش ها چند روزه ظاهر می شوند.
یک شکل نادر از بیماری، جرب نروژی است که با تعداد بسیار بالای مایت ها، با پوسته و دلمه مشخص، به ویژه در روی کف دست و کف پا، تشخیص داده می شود. این بیماری در اشخاص دارای نقص سیستم ایمنی(به ویژه ایدز) بیش از افراد دارای سیستم ایمنی کارآمد دیده می شود.
تایید
عفونت جرب می تواند توسط خراشیدن پوست آلوده با چاقو، انتقال ماده به یک اسلاید شیشه ای و مشاهده مایت زیر میکروسکوپ تشخیص داده شود. کاربرد روغن معدنی، جمع آوری و آزمایش خراشیده ها و تراشیده ها را آسان می سازد. روش دیگر متضمن کاربرد جوهر روی سطح آلوده پوست و شستنی است که نقب ها و تونل ها را آشکار می سازد.
معالجه
اخیرا معلوم شده است که ایورمکتین، که در معالجه انکوسرسیازیس و فیلاریازیس لیمفاتیک(لنفاوی) مورد استفاده دارد، برای معالجه عفونت جرب هم مفید است. در این باب، دز دهانی 100 الی 200 میلی گرم در ازای هر کیلوگرم وزن بدن توصیه شده است.
روش های متعارف معالجه کمک به کشتن مایت ها با حشره کش ها می کنند(جدول شماره یک را ببینید)
جدول شماره یک- فرمولاسیون حشراتی که می توانند به صورت کرم، لوسیون یا امولسیون های مایع اعمال شده و بر ضد جرب مورد استفاده قرار می گیرند.

JARABI5

بعد از معالجه موثر، خارش تا زمانی ادامه پیدا می کند، اما در نهایت کاملا متوقف می گردد. برای پیشگیری از بازگشت آلودگی، معالجه تمام اعضای خانواده باید انجام شود.
اغلب معالجات بهبودی کامل را فراهم می کنند، ولی بعضی اوقات کاربرد دوباره در طی 2 تا 7 روز مورد نیاز است. به خاطر سمیت بعضی از ترکیبات، از استفاده بیش از حد از آن ها باید اجتناب گردد.
حشره کش های عموما مورد استفاده شامل لیندان(لوسیون 10 درصد)، بنزیل بنزوات(لوسیون 10 درصد)، کروتامیتون(کرم 10 درصد) و پرمترین(کرم 5 درصد) می باشند. آخری، امروزه به عنوان معالجه انتخابی مد نظر قرار گرفته است، چون علاوه بر کارآمدی بالا، عوارض جانبی کم دارد.
روش کاربرد
فرمولاسیون باید در تمام قسمت های بدن از زیر گردن اعمال گردد، نه فقط در جاهایی که خارش احساس می شود. شستشو تا روز بعد نباید انجام شود. بعد از کاربرد، افراد تحت معالجه باید 15 دقیقه منتظر خشک شدن مانده و بعد لباس بپوشند.
مایت غبار خانه
مایت های غبار خانگی(کمپلکس درماتوفاگویتس) توزیع جهانی دارند(تصویر 5)

JARABI6

تصویر 5- مایت غبار خانه
آن ها خیلی کوچک هستند(0.3 میلی متر) و در مبلمان، رختخواب، بالش و قالی و کلا جاهایی که می توانند از زباله های آلی همانند پوسته های ریخته شده پوست و شوره تغذیه کنند یافت می گردند. تنفس غبار خانه بارگیری شده با مایت ها، مدفوع مایت ها و دیگر زباله ها و قارچ های مرتبط با آن ها تولید واکنش های آلرژی در خیلی از مردم می کند که از میان آن ها می توان به آسم و التهاب غشای موکوسی بینی اشاره کرد. تعداد زیادی از آلرژن های تولیدی توسط مایت های غبار خانه ممکن است بعد از مرتب کردن رختخواب وارد هوا شوند.
در اقلیم های معتدل، مایت ها در کل طول سال و اساسا در رختخواب ها و قالی ها یافت می شوند. مایت های زندگی کننده در کف اتاق نشیمن، پیک فصلی را در دانسیته اواخر تابستان و اوایل پاییز نشان می دهند.
بعضی مایت های دیگر که سبب واکنش های مشابه در انسان ها می شوند، در محصولات ذخیره شده، دانه ها و غذای حیوانات دیده می شوند.
پیشگیری و کنترل
دانسیته آلرژن های مایت غبار خانه می تواند توسط تستی که برون تراوه ها(گوانین) مایت ها در غبار را اندازه می گیرد، ارزیابی گردد.
مایت ها و قارچ مربوطه می توانند با کاهش رطوبت اتاق ها، بهبود تهویه و حذف غبار کنترل گردند. اتاق خواب و اتاق های نشیمن باید مرتب هوادهی شوند، یا دیگر رویه ها باید برای کاهش رطوبت به کار گرفته شوند. تکان دادن لباس خواب ها و شستشوی مکرر ملافه ها و پتوها دسترسی به غذا و بنابراین تعداد مایت ها را کم می کند. جاروبرقی کار کننده با خلا که جهت تمیز کردن رختخواب ها، قالی ها و مبلمان مورد استفاده قرار می گیرد نیز موثر است. حشره کش های عمومی مورد استفاده برای کنترل آفات موثر نیست، ولی محصول ویژه شامل بنزیل بنزوات در دسترس است که وقتی که روی تشک، قالی و رومبلی اعمال می شود، مایت ها را از بین می برد.
چنانچه مایل هستید فعالیت خود را در سایت "یاشار بوم راشین" با صرف هزینه ای معقول تبلیغ نمایید، لطفا اینجا را کلیک کنید.