walden-pond

comtobe



منو اکسید کربن گازی بی رنگ و بی بو است که فراوانترین آلاینده هوا در اتمسفر تحتانی به شمار می آید.در اثر سوختن سوخت های فسیلی,چوب,گیاهان و دخانیات منواکسید کربن در مقادیر مختلفی تولید می شود.در حالی که ساکنین مناطق مسکونی عموما در معرض 2 الی 4 پی پی ام منو اکسید کربن هستند,

رانندگان و مسافرینی که سوار بر اتومبیل هستند به طور متوسط در معرض 10 الی 12 پی پی ام منو اکسید کربن قرار دارند که این مقدار در ساعات شلوغی و پر ترافیک حتی میتواند به 50 پی پی ام هم برسد.در مناطق مسکونی پر تراکم و یا در اتاق هایی که مملو از دود سیگار است میزان منو اکسید کربن حتی به 100 پی پی ام هم میرسد.استفاده از ژنراتورهای گازی یا بخاری ها در مناطقی که تهویه ضعیفی دارند میتواند موجب مسمومیت غیر عمدی ساکنین این مناطق به منو اکسید کربن بشود.مقررات تندرستی و ایمنی شغلی هرگز به کارگران اجازه نمی دهد که در یک شیفت 8 ساعته در معرض بیش از 50 پی پی ام منو اکسید کربن قرار گیرند.*co2
در بدن پروتئین های حاوی آهن وجود دارند که از میان آن ها می توان به هموگلوبین, مایوگلوبین و سیتوکروم اشاره کرد.در این پرو تئین ها منواکسید کربن جایگزین اکسیژن شده و بدین ترتیب موجبات مسمومیت فرد را فراهم می نماید.قابلیت پیوستگی منو اکسید کربن به هموگلوبین بیش از 200 برابر اکسیژن است!منو اکسید کربن به آسانی به هموگلوبین پیوسته , با آن اتصال محکمی بوجود آورده و کربوکسی هموگلوبینCOHb)) را بوجود می آورد.با همین حساب است که اندازه گیری میزان کربوکسی هموگلوبین در آزمایشگاه شاخصی قابل قبول است که نشان می دهد بیمار برای چه مدت در معرض منو اکسید کربن بوده است.مردمانی که تندرست بوده و در شهرها زندگی می کنند حاوی 1 الی 3 درصد کربوکسی هموگلوبین در بدنشان هستند در حالی که این مقدار برای سیگاری ها 5 الی 15 درصد است.
سمیت حاد با منو اکسید کربن
نشانه های غیر مشخص مسمومیت با منو اکسید کربن که در مقادیری بیش از 15 درصد اتفاق می افتد عبارتند از:حالت تهوع, سردرد و تغییر در خلق و خو.در اشخاصی با پیشینه بیماری های قلبی و تصلب شریان, درد قفسه سینه و پا نشانه هایی معمولی هستند که به چشم می خورند.مسمومیت ملایم تا متوسط منواکسید کربن در نوزادان دارای نشانه های بارزتری است و فقط شامل خواب آلودگی مفرط,بهانه گیری و مشکلات تغذیه ای می گردد.در تمامی افراد مجاورت بیشتر با منو اکسید کربن موجب بروز مشکلاتی از قبیل ناراحتی های قلبی , سکته ,اغما و بیهوشی می شود. میزان کربوکسی هموگلوبین بیش از 60 درصد معمولا کشنده است.
گاه شرایطی پیش می آید که فرد بصورت اضطراری و ناخواسته در معرض مقدار زیادی منو اکسید کربن(CO) قرار می گیرد.در یک آتش سوزی بلع دود همزمان با مسمومیت با سیانید می شود که میزان آن بستگی به سوختی دارد که در منزل یا مکان آتش گرفته مورد استفاده بوده است.سوختگی های اندام های تنفسی تحتانی(نای و نایژه)به سختی قابل مشاهده است و در عین حال این خطر وجود دارد که با آسیب دیدگی این اندام ها راه عبور هوا مسدود شود!از سوی دیگر مسمومیت عمدی با منو اکسید کربن شاخصی مهم برای روانپزشکان به شمار می آید و به آنها نشان میدهد که فرد مسموم میبایست هرچه سریعتر بستری شود.
سمیت مزمن با منو اکسید کربن
قرار گرفتن در معرض مقادیر کمی از منو اکسید کربن سبب می شود که این گاز به داخل بافت های بدن برود و با پروتئین هایی که آهن در داخلشان وجود دارد از قبیل مایوگلوبین و سیتوکرم پیوند یابد.اتصال CO با مایوگلوبین در قلب سبب آسیب عضلات جدار قلب می شود که نشانه های مشخصی دارد.مجاورت طولانی مدت با منو اکسید کربن موجب ورود آن به مغز شده و مشکلات متعددی همچون بی اشتهایی, سردرد, رخوت, سرگیجه و بی نظمی ایجاد مینماید.این مشکلات میتوانند دائمی باشند و یا برای ماهها و بعد از اینکه میزان کربوکسی هموگلوبین خون تا میزان معمول پایین آمد,هر چند وقت یکبار عود نمایند.
مسمومیت با منواکسید کربن برای خانمهای باردار
هموگلوبین جنینی قابلیت بالایی برای جذب اکسیژن دارد بطوری که میتواند اکسیژن را به گونه کارآمدی از هموگلوبین مادر استخراج کند.قابلیت جذب CO توسط هموگلوبین جنینی دو الی 3 برابر بیشتر از هموگلوبین افراد بالغ است.منواکسید کربن به راحتی از طریق جفت وارد بدن جنین شده و کربوکسی هموگلوبین جنینی را بوجود می آورد!میزان این کربوکسی هموگلوبین 10 الی 15 درصد بیش از کربوکسی هموگلوبینی است که در مادر برای همان مدت زمان تماس تشکیل شده است!بنابراین, نیمه عمر کربوکسی هموگلوبین جنین نسبتا طولانی تر است:7 ساعت در برابر 4.5 ساعتی که مربوط به بالغین است.بعد از اینکه میزان COHb زن باردار به حد معمول رسید,معالجه مسمومیت او با منو اکسید کربن باید در مدت طولانی تری ادامه یابد.
برخی از مطالعات نشان داده اند که مادرانی که در ماههای دوم و سوم بارداری دچار مسمومیت مزمن با منواکسید کربن شده اند,مشکلاتی را برای فرزندان خود رقم زده اند.بعضی از این مشکلات عبارتند از:نقص عضو, مشکلات عصبی, بی نظمی, کند ذهنی, وزن کم نوزاد در بدو تولد و سقط جنین!
جنین در برابر مسمومیت حاد با منو اکسید کربن تا حدی مقاوم است.به عنوان مثال مطالعه ای نشان داده که نقایص جنینی در هیچیک از 31 جنینی که به مسمومیت ملایم تا متوسط با منواکسید کربن مبتلا گشتندد,دیده نشد.اگرچه در مسمومیت شدید با CO مشکلات کوتاه مدت آبستنی به چشم خورد.
مسمومیت با منو اکسید کربن در خانمهای شیرده
هموگلوبین جنینی تا نوزادان تا 6 ماه نیز به میزان قابل قبولی وجود دارد.نوزاد نیز همانند جنین ,در مقایسه با افراد بالغ نشانه های سریعتر و جدیتری را در اثر مجاورت با منو اکسید کربن از خود بروز می دهد.هرچند تقریبا نامحتمل است که CO از طریق شیر مادر وارد بدن نوزاد شود و نوزادان معمولا CO را از طریق استنشاق می گیرند.ملکول COHb خون مادر بزرگتر از آن است که از طریق شیر انتقال پیدا کند.از سویی مطالعات انجام شده روی حیوانات نشان داده که CO از طریق مخاط دهان و بینی به سختی جذب می شود.مادری که در حال معالجه مسمومیت در برابر CO است,میتواند به مجردی که توانست , اقدام به شیردهی به نوزاد نماید و این ربطی به این ندارد که چه مدت در معرض منو اکسید کربن بوده و یا علائم و نشانه های مسمومیت او تا چه حد شدید هستند.
معالجه مسمومیت با منواکسید کربن
در غالب موارد معالجه شامل رسانیدن اکسیژن خالص به بیمار است که از طریق ماسک صورت صورت می گیرد. این روش نیمه عمر COHb را از 5 ساعت به 80 دقیقه کاهش می دهد.در شرایط حاد,اکسیژن تحت فشار 2 الی 3 اتمسفر به مسموم رسانیده می شود.این امر نیمه عمر COHb را به 23 دقیقه کاهش می دهد.اگرچه شواهد کمی وجود دارد اما به نظر نمی رسد این نحوه اکسیژن رسانی روی جنین تاثیری منفی داشته باشد.
ممانعت از مجاورت با منو اکسید کربن
1-تجهیزات اعلان خطر منو اکسید کربن بصورت تجاری در دسترس هستند و برخی از تجهیزات ردیاب دود نیز همراه با آنها به فروش میرسند.
2-تمیز کردن ونگهداری مناسب تنور, فر خوراک پزی, اجاق, کوره و بخاری را جدی بگیرید.
3-از تهویه مناسب خانه و زندگیتان مطمئن باشید!به ویژه وقتی تجهیزات و تاسیسات گرمایشیتان در حال کار است!
4-اتومبیلتان را در گاراژ دربسته بدون تهویه استارت نزنید.
5-در خانه و به ویژه در اطراف نوزادان سیگار نکشید.
*مقررات ایالات متحده امریکا